Ζορμπάς

Το 1917 έφτασε στην Καλόγρια της Στούπας ο συγγραφέας Νίκος Καζαντζάκης μαζί με τον Γεώργιο Ζορμπά και την οικογένεια του ως μέτοχος και νομικός σύμβουλος του λιγνιτωρυχείου στην θέση Πραστοβά. Η παρέα νοίκιασε το σπίτι της οικογένειας Εξαρχουλέα και έμειναν εκεί για ένα χρόνο, απολαμβάνοντας στα διαλείμματα της δουλειάς την πανέμορφη ακρογιαλιά της Καλόγριας.

Ο Καζαντζάκης προτίμησε να μείνει σε πρόχειρη Παράγκα για να μπορεί να συγκεντρώνεται στο διάβασμα και το γράψιμο. Στην αμμουδιά αυτή έδεσε η φιλία των δυο ανδρών και ο Καζαντζάκης εντυπωσιασμένος και γοητευμένος από τον χαρακτήρα του Ζορμπά αποφάσισε να κάνει μυθιστόρημα τον βίο του. Ήταν όμως μεγάλος τοπικιστής. Έτσι μετέφερε τα γεγονότα που έγιναν στην Καλόγρια σε φανταστικό ακρογιάλι της Κρήτης, δοξάζοντας με αυτόν τον τρόπο και τα δύο μέρη.